„BRAMA DO LA STRADY” – czyli skąd, dokąd, z kim i jak?

fot. Sergiusz Różański

Nazwę „LA STRADA” – z dopiskiem Festiwal Artystycznych Działań Ulicznych (z czasem Międzynarodowy) napisałem 22 lata temu pisakiem na kartce papieru. Byłem przekonany, że tytuł filmu Federico Felliniego zawiera w sobie istotę teatru ulicznego. Para głównych bohaterów filmu to wrażliwa i lekko upośledzona umysłowo dziewczyna Gelsomina, podróżująca z prymitywnym cyrkowym siłaczem Zampano, dając przedstawienia w małych, włoskich miasteczkach. Mimo doznawanych upokorzeń Gelsomina kocha Zampano, a rola ulicznej artystki, mimo doznawanych poniżeń, fascynuje ją. Jest w tym niezwykłym dziele filmowym głęboka prawda o człowieku, z jego siłą, słabościami, szaleństwem, okrucieństwem i finałowym nawróceniem w obliczu wszechogarniającego, ciemnego morza. W rolach głównych wystąpili Antony Quinn i brawurowa aktorsko Giulietta Masina (żona reżysera), a niezapomnianą muzykę skomponował Nino Rota.

Po 22. latach „LA STRADA”, nawiązująca do ponadczasowego arcydzieła Felliniego, stała się marką rozpoznawalną w środowisku polskiego (i nie tylko) teatru ulicznego, a dla wielu kaliszan jest utożsamiana z nazwą czerwcowego festiwalu. Mam tu na myśli szczególnie młodzież, choć na „LA STRADZIE” wychowało się już całe pokolenie.

Bo „LA STRADA”, organizowana przez Centrum Kultury i Sztuki w Kaliszu, stała się okazją do prezentacji ponad 300. widowisk i spektakli w wykonaniu znakomitych teatrów ulicznych z Polski, Europy i innych kontynentów. Miasto na czas festiwalu staje się innym – radośniejszym, barwniejszym, magicznym. Uliczni aktorzy, ogromne machiny, szczudła, ognie i dymy władają kaliskim Rynkiem oraz kortami Centrum Kultury i Sztuki. Ta magia przyciąga widzów, którzy tłumnie, pomimo późnej pory, śledzą uliczne parady i spektakle. Tak było i jest do dziś.

W 2012 r. zrodziła się idea „BRAMY DO LA STRADY”. Była to próba odpowiedzi na pytanie: czy można przekroczyć umowną granicę pomiędzy ulicznym aktorem z jego sztuką i ekspresją a widzem – dotąd biernym odbiorcą spektaklu? A jeśli tak, to jak to zrobić? Jak otworzyć „bramę” i wejść przez nią w magiczny świat teatru ulicznego? Okazało się to możliwe. Poprosiliśmy – wspólnie z koordynatorkami projektu, Aleksandrą Kubiak i Moniką Frątczak – o pomoc merytoryczną naszych dzisiejszych partnerów: z Czech (Jakub Vedral), Słowacji (Monika Necpalova), Węgier (David Fekete) i z Polski (Mikołaj Wiepriew i Dominika Jucha z krakowskiego Teatru „NIKOLI”), zaś o finansowe wsparcie Międzynarodowy Fundusz Wyszehradzki. „BRAMA” otwierała się w roku 2012, 2014, a po raz trzeci otworzy się w czerwcu tego roku.

Czym właściwie jest ta tajemnicza „BRAMA DO LA STRADY” nosząca już numer III? To projekt mający na celu przybliżenie młodym uczestnikom teatru ulicznego, zachęcenie ich do aktywnego, twórczego działania przy wykorzystaniu pozawerbalnych, artystycznych środków wyrazu istniejących ponad podziałami językowymi czy kulturowymi. W ramach projektu powstaną 4 grupy warsztatowe, w każdej z nich znajdą się przedstawiciele czterech krajów Grupy Wyszehradzkiej tj. Polski, Czech, Węgier i Słowacji, każda prowadzona będzie przez artystów z jednego z krajów partnerskich, każda wykorzysta w swej pracy odmienne środki artystycznego wyrazu wywodzące się z teatru ulicznego.

„BRAMA DO LA STRADY III” to warsztaty teatru ulicznego, które potrwają od 8 do 12 czerwca, a efekty swojej pracy – spektakle uliczne – uczestnicy zaprezentują podczas 22. Międzynarodowego Festiwalu Artystycznych Działań Ulicznych „LA STRADA 2015”, odbywającego się w dniach 12-14 czerwca 2015 r. Tematem wiodącym „BRAMY DO LA STRADY III” będą legendy czterech narodów.

Projekt „BRAMA DO LA STRADY III” obejmuje również „SCENĘ WYSZEHRADZKĄ”, na której widzowie „LA STRADY 2015” będą mogli obejrzeć spektakle prezentowane przez każdego z partnerów projektu.

Nie byłoby „BRAMY”, gdyby nie wielkie zaangażowanie kaliskiej młodzieży, która nie szczędziła czasu i sił, aby pod okiem „mistrzów” poznawać różnorodne techniki teatru ulicznego i przygotowywać uliczne performance. A w efekcie końcowym prezentować je widzom na kaliskim, pełnym słońca, Rynku. Międzynarodowe przyjaźnie i kontakty, które nawiązano podczas wspólnej pracy trwają do dziś. Jako organizatorzy bardzo cenimy sobie tą swoistą „wartość dodaną” projektu i z niecierpliwością oczekujemy na kolejne spotkanie. Magiczność „BRAMY III” podkreśla fakt, że jej tematem przewodnim będą legendy 4. narodów. Wierzymy, że efekty tegorocznego projektu zachwycą licznie zgromadzonych widzów a „BRAMA DO LA STRADY III” stanie się marką artystyczną, rozpoznawalną w naszej części Europy.

Festiwal La Strada i Brama do La Strady 2014:

 Brama do La Strady warsztaty: